Kaptanı usta olmayan gemiye, her rüzgâr kötüdür..!

İNGİLİZ DİLİ VE EDEBİYAT TARİHİ !
Yaşayan İngilizce..

Dil yaşayan bir olgu olduğu için zaman içerisinde farklılıklar gösterir.Şu anki Modern İngilizce’yle tabi ki eski yüzyıllardaki hatta son 20 yıl içerisindeki kullanılan konuşulan İngilizce tamamıyla aynı değildir.Dil de insanların yaşamına ayak uydurmuştur.Önceden kullanılan bazı ifadeler artık çağa ayak uyduramadığı için kullanılmamaktadır.Dil yaşadığı süre içerisinde yeni kelimeler kazanmakta ve bu da günümüz İngilizce’sine dahil olmakta ve kullanılmaktadır.Bazı sözlüklerin İngilizce’ye yeni girmiş kelimeleri kapsamaması veya yeni sözlüklerin eski, modası geçmiş diye tabir edilebilecek bazı kelimeleri kapsamaması bu şekilde ifade edilebilir.

Geçmiş yüzyıllarda kullanılan İngilizce’yi kelimeleriyle ve dilbilgisi yapılarıyla şu an kullanıyor olsak bizleri kimse anlamayacaktır.Hatta ana dili İngilizce olan birisi dahi eski İngilizce’yi anlamayacaktır.

İngiliz dilini cok iyi kullanan herhangi birisinin dahi eski eserleri anlamak için eski İngilizce üzerinde çalışmalar yapmasi gerekir.

İngiltere birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığı için orada uygarlığını sürdüren ulusların dillerinden etkilenmiştir…İngilizce bir çok dilin sentezi olarak ortaya çıkmıştır desek doğru olur…İngilizce,Almanca’dan ,Fransızca’dan,Latince’den,Yunanca’dan ve başka bazı dillerden etkilenmiştir…

İngilizce dilinin mini tarihi…

ilk dönem …
Roma İmparatoru Sezar, MÖ 54-55 yıllarında Britanya’yı istila ettiğinde Kelt “celtic” kabileleri Britanya adalarında yaşıyorlardı. Bu kabilelerin kullandıkları Kelt Dili, Gaelic olarak hala İskoçya, İrlanda, Galler, Isle of Man ve Fransa sınırları içindeki Breton’da konuşulmaktadır.
Romalılar Britanya’ya Latince’yi de taşıdılar. Fakat erken İngilizce esas olarak Latince’den türememiştir. Bu yönüyle İngilizce doğrudan Latince’den türeyen Fransızca, İspanyolca ve İtalyanca’dan farklılık gösterir. Erken İngilizce, bugünkü Almanya tarafından gelmiş kabilelerin konuştukları dildi. Ancak bu kabileler modern Almanca’nın türetildiği ” germanic ” dilin farklı ağızlarını konuşuyorlardı. Bu aynı zamanda Almanca ve İngilizce’de benzerlikleri bulunan neden bir çok kelime bulunduğunu da gösterir.
MS 878 yılında bu kez İskandinavya’dan gelen Vikingler Britanya’yı istila ettiler. Vikingler buraları istila ederken Eski İngilizce’yle benzerlik gösteren dillerini de buraya taşıdılar. Fransa’dan gelen Kral William komutasındaki Norman ordusunun 1066 yılında İngiliz kralı Harold ile Hastings’teki savaşı İngilizce’nin tarihinde büyük değişiklikler yapmıştır. Normanlar, Eski Fransızca dilini de bu ülkeye taşımışlar ve bu dil zamanla Kraliyetin ve Zenginler sınıfının konuştuğu dil haline gelmiştir.

orta dönem İngilizce …
1200 yıllarında İngiltere krallığı ve Fransa’nın bir bölüm haline gelmesiyle, Eski İngilizce’nin kullanımı da geri geldi ancak bir çok Fransızca kelime de eklenmiş olarak. İşte bu İngilizce Orta İngilizce olarak adlandırılır. Orta İngilizce 1340-1400 yıllarında yaşamış olan şair Chaucer’in kullandığı dildir. Chaucer, Shakespeare’den önce yaşamış en büyük İngiliz şairi olarak bilinir. Bilinir bilinmesine de bu şairin yazdıklarını bugün İngilizce konuşan ve yazan birisinin anlaması oldukça zordur. Bu Orta İngilizce ülkenin her bir tarafından farklı şekillerde konuşuluyordu, o vakitler seyahat imkanları da oldukça sınırlıydı.
İngilizce’nin yaşadığı bir büyük devrim ise yazılı basın ile birlikte oldu. Zamanımızda radyo, televizyon, video ve bilgisayarlar iletişim ortamını nasıl değiştirdiyse, 1500′lü yıllarda matbuatla birlikte de aynısı oldu. Matbaayla birlikte yazılı bir çok şeye ulaşmak imkanı olağanüstü artmıştı.

Shakespeare …
Ve Avrupa’da eğitim ve kültür alanında büyük bir ilerlemeyi ifade eden Rönesans dönemi. Bu dönemde kullanılan İngilizce bugünkü İngilizce’den çok farklı değildi. Bu dönem içinde İngilizce yazan en meşhur kişi 1564 - 1616 yılları arasında yaşamış olan Shakespeare’dir. Shakespeare’in kelimeleri ustaca kullanışı onu tüm zamanların en ünlü oyun yazarı haline getirmiştir. Shakespeare, İngilizce’ye bugün de yaygın olarak kullanılmakta olan çok sayıda deyim ve ifadeyi hediye etmiştir. Bugün İngilizce konuşanların pek çoğu aşağıda yer alan ifadeleri ve deyişleri kullanır ancak bunların Shakespeare’e ait olduğunu bilmez.

‘A rose by any other name would smell as sweet’
“If music be the food of love, play on and give me excess.” (12th Night)
“Of one who loved not wisely but too well.” (Othello)
“All our yesterdays..” “Out, out brief candle.” (MacBeth)
“To be or not to be……”

Modern İngilizce …
Shakespeare zamanından sonra da İngilizce değişmeye devam etti. İngiltere’nin sakinleri, Amerika’ya, Avustralya’ya, Yeni Zelanda’ya, Hindistan’a, Asya’ya ve Afrika’ya göç ettiler. Bu ülkelerin her birinde İngilizce kendi yapısı içinde mahalli dilerden de etkilenerek değişti ve gelişti. Mesela ‘kangaroo’ ve ‘boomerang’ Avusturalya yerlileri olan Aborjinlerin kelimeleridir. ‘juggernaut’ ve ‘turban’ kelimeleri ise Hintçe’den İngilizce’ye geçmiş kelimelerdir.

* Seyahat imkanları ve radyo - TV gibi iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla, İngilizce’nin tüm bu farklı kullanımları birbirine karışmıştır denebilir. Mesela İngiltere’de bugün televizyon programlarından dolayı Avusturalya ve Amerikan İngilizce’sinden çok sayıda kelime Kraliçe İngilizce’sine karışmıştır. İngilizce’nin kendi içinde bir kaynaşma olduğu gibi, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Arapça ve hatta Nepalce’den bile İngilizce’ye kelimeler geçmiştir.

AN OUTLINE OF ENGLISH LITERATURE…
İngiliz Edebiyatının ana hatları…

İngiliz edebiyatındaki dönemler ve bu dönemlerdeki şair ve yazarlar…

OLD ENGLISH LITERATURE… (ANGLO-SAXON - A.D.600-1100)

CAEDMON
CYNEWULF
King ALFRED
AELFRIC

Beaowulf ….(first epic poem-the name of its auther is unknown)

MIDDLE ENGLISH LITERATURE…(1100 – 1500)

Geofrey CHAUCER (father of English poetry)
William LANGLAND
Richard ROLLE
John WYCLIFFE
John HEYWOOD

ELIZABETHAN POETRY AND PROSE…

Sir Thomas WYATT
Michael DRYTON
Sir Walter RALEIGH
Philip SIDNEY
Edmund SPENSER
Christopher MARLOWE (first greatest dramatist)
John DONNH (metaphysical poet)
Ben JOHNSON
Sir Thomas NORTH (translator)
Richard HAKLUYT
Samuel PURCHAS
John LYLY
Robert GREENE
Francis BACON
William TYNDALE

ELIZABETHAN DRAMA…

Nicholas UDALL
Thomas SACVILLE
Thomas KYD
Christopher MARLOWE
Thomas NORTON
William SKAKESPEARE
Benjamin JONSON
John WESTER
Francis BEAUMONT
John FLETCHER

JOHN MILTON AND HIS TIME…

Richard LOVELACE
Sir John SUCKLING
Robert HERRICK
Edmund WALLER
Sir John DENHAM
Thomas BROWNE
Izaak WALTON

RESTORATION DRAMA AND PROSE…

John DRYDEN
Thomas OTWAY
Sir George ETHEREGE
William CONGREVE
Sir John VANBRUGH
Oliver GOLDSMITH
Richard Brisley SHERIDAN
John BUNYAN
John LOCKE
Samuel PEPYS

ENGLISH POETS (1660 – 1798)…

John DRYDEN
Alexander POPE
Oliver GOLDSMITH
James THOMSON
Edward YOUNG
Robert BLAIR
Thomas GRAY
William BLAKE
Thomas PERCY
James MACPHERSON
Thomas CHATTERTON
Robert BURNS
William COWPER


EIGHTEENTH-CENTURY PROSE (18th CENTURY)…

Daniel DEFOE
Richard STEELE
Joseph ADDISON
Jonathan SWIFT
Dr Samuel JOHNSON
James BOSWELL
Edward GIBBON
Samuel RICHARDSON
Herry FIELDING
Tobias SMOLLETT
Laurence STERNE
Oliver GOLDSMITH

EARLY NINETEENTH-CENTURY (19th CENTURY)…

William WORDSWORTH
Samuel Taylor COLERIDGE
George GORDON (Rudyard KIPLING)
Lord BYRON (Francis THOMPSON)
Robert SOUTHEY
Thomas CAMPBELL
T.S.ELIOT
Robert BROWNING
Walter Savage LANDOR
Matthew ARNOLD
Arthur Hugh CLOUGH
Dante Gabriel ROSSETTI
Christina Georgina ROSSETTI
Algernon Charles SWINBURNE
Edward FITZGERALD

NINETEENTH-CENTURY NOVELISTS (19th CENTURY)…

Jane AUSTEN
Mary SHELLEY
Edgar Allan POE
Sir Walter SCOTT
Frederich MARRYAT
Edward Bulver LYTTON
Charles DICKENS
William Makepeace THACKERAY
Charlotte BRONTE
Emily BRONTE
George ELLIOT (Ann EVANS)
Elizabeth Cleghorn STEVENSON ( after marriage , Mrs GASKELL)
E.M. FOSTER
Aldous HUXLEY
George ORWELL
Anthony BURGESS
Kingsley AMIS
Doris LESSING
John WYNDNHAM
Brian ALDISS
Arthur C. CLARKE

TWENTIETH-CENTURY DRAMA (20th CENTURY)…

John GALSWORTH
George Bernard SHAW
J.M.SYNGE
Arnold WESKER
Trevor GRIFFITHS
Samuel BECKETT
Harold PINTER
Tom STOPPARD
T.S.ELIOT
J.B.PRIESTLEY
Terence RATTIGAN
John OSBORNE
Peter SHAFFER
Alan AYCKBOURN

TWENTIETH-CENTURY POETRY (20th CENTURY)…

W.B. YEATS
Thomas HARDY
Rupert BROOKE
Siegfried SASSOON
Wilfred OWEN
Isaac ROSENBERG
Gerad Manley HOPKINS
T.S. ELIOT
Edit SITWELL
W.H. AUDEN
Cecil Day LEWIS
Roy FULLER
Keith DOUGLAS

About BRITAIN…. İngiltere hakkında (21st century now)

Avrupa’nın kuzeyinde bulunan adalar topluluğundan oluşmuş ve üzerinde İskoçların , İngilizlerin,İrlandalıların,Gallerlilerin yaşadığı bir adalar ülkesidir.Her bölüm kendi içerisinde serbest ama dış politikada birbirlerine bağlıdır..Ada ülkesinin asıl adı United Kingdom (UK-birleşik krallık) veya Great Britain(GB-büyük Britanya) ,British Isles (adalar topluluğu) olarak söylenir..Ancak her bölümde yaşayan insanlar kendilerine değişik adlar almışlardır.Adanın Kuzeyinde SCOTLAND…İskoçya’ da yaşayan halka Scottish….İskoç ,adanın Güneyinde ENGLAND….İngiltere’ de yaşayan halka English….İngiliz ,adanın Güneybatısında WALES…..Galler’ de yaşayan halka Welsh denir..Bu bölümlerin her birinin ayrı başkentleri vardır..

Ada üzerinde yaşayan tüm halka İngiliz diye hitap etmek yanlış olur..Çünkü sadece İngiltere denilen ve adanın güneyinde yaşayan halka İngiliz diye hitap etmek doğru olacaktır..Ada üzerinde yaşayan halk bu ayrımı yapmıştır ve bir İskoç aynı ada üzerinde yaşasa dahi kendisine İngiliz denmesini asla kabul etmeyecektir…

Ve hatta İngiltere’nin başkenti Londra’da yaşayan bir insan dahi kendisine LONDONER…Londralı diye bile hitap edebilmektedir…

Adanın sol tarafında kalan bölümde ayrı bir ada üzerinde yaşayan halka İrlandalılar diye hitap edilmekte ve IRELAND….İrlanda üzerinde yaşamaktadırlar. İrlanda da ikiye bölünmüştür..Kuzey bölümde Kuzey İrlanda…Northern Ireland……Diğer bölümde İrlanda Cumhuriyeti….Republic of Ireland… vardır..

dil kulubu